1
Phòng GD&ĐT TP Bắc Ninh
Trường THCS Phong Khê
Biên soạn: Nguyễn Văn Yên .14
N
S
L2 Sửa chữa - Bổ sung: Trigger Slide 6
2
Khi cho dòng điện chạy qua dây dẫn AB, hiện tượng gì xảy ra với kim nam châm?
Kiểm tra bài cũ
A
B
Kim nam châm lệch đi so với vị trí ban đầu.
Chúng ta cùng quan sát
3
Trên đây là TN Ơ-xtet cho thấy dòng điện tác dụng lên KNC.
Ngược lại, liệu kim nam châm có tác dụng lên dòng điện hay không?
Muốn hiểu rõ chúng ta sang bài hôm nay:
4
I. Tác dụng của từ trường lên dây dẫn có dòng điện
S
N
K
A
1. Thí nghiệm: MĐ như hình dưới
- Đóng công tắc K quan sát xem có hiện tượng gì xảy ra với đoạn dây AB
Hiện tượng đó chứng tỏ điều gì?
A
B
+
Chứng tỏ đoạn dây AB chịu tác dụng của một lực nào đó.
5
I. Tác dụng của từ trường lên dây dẫn có dòng điện
S
N
K
A
1. Thí nghiệm: MĐ như hình dưới
A
B
+
Ta quan sát lại lần nữa ở tấc độ chậm
2. Kết luận
Từ trường tác dụng lực lên đoạn dây dẫn AB có dòng điện chạy qua đặt trong từ trường.
Lực đó gọi là lực điện từ
6
Ii. Chiều của lực điện từ. Quy tắc bàn tay trái
S
N
K
A
1. Chiều của lực điện từ phụ thuộc vào yếu tố nào?
A
B
+
a. Thí nghiệm
+ Đổi chiều đường sức từ
Chúng ta theo dõi chậm từng bước (K-A-AB)
b. Kết luận: Chiều của lực điện từ tác dụng lên dây dẫn AB phụ thuộc vào chiều dòng điện chạy trong dây dẫn và chiều đường sức từ.
N thay vì S
S thay vì N
K
A
AB
7
2. Quy tắc bàn tay trái
Ii. Chiều của lực điện từ. Quy tắc bàn tay trái
1. Chiều của lực điện từ phụ thuộc vào yếu tố nào?
Biết chiều dòng điện chạy qua đoạn dây dẫn thẳng và chiều đường sức từ.
Quy tắc bàn tay trái giúp ta xác định được chiều của lực điện từ tác dụng lên dây dẫn.
Quy tắc bàn tay trái:
Đặt bàn tay trái sao cho các đường sức từ hướng vào lòng bàn tay.
Chiều từ cổ tay đến ngón tay giữa hướng theo chiều dòng điện.
Thì ngón tay cái choãi ra 900 chỉ chiều của lực điện từ.
8
III. Vận dụng
S
N
F
A
B
Trong đoạn dây dẫn AB, dòng điện có chiều đi từ B đến A
9
III. Vận dụng
S
N
F
A
B
C3 Xác định chiều đường sức từ cuả nam châm hình bên
Đường sức từ của nam châm có chiều đi từ dưới lên trên.
10
S
A
c
B
C
D
C4 Biểu diễn lực điện từ tác dụng lên các đoạn dây dẫn AB, CD của khung dây dẫn có dòng điện chạy qua và có tác dụng gì đối với khung dây.
o
o’
Lực từ tác dụng như hình vẽ
Cặp lực điện từ có tác dụng làm khung quay theo chiều kim đồng hồ
N
11
S
A
B
c
D
C
O
O’
C4 Biểu diễn lực điện từ tác dụng lên các đoạn dây dẫn AB, CD của khung dây dẫn có dòng điện chạy qua và có tác dụng gì đối với khung dây.
Lực từ tác dụng như hình vẽ.
Cặp lực điện có không có tác dụng làm khung quay.
N
12
S
A
c
B
C
D
C4 Biểu diễn lực điện từ tác dụng lên các đoạn dây dẫn AB, CD của khung dây dẫn có dòng điện chạy qua và có tác dụng gì đối với khung dây.
o
o’
Lực từ tác dụng như hình vẽ
Cặp lực điện từ có tác dụng làm khung quay theo chiều ngược với chiều kim đồng hồ
N
13
Có thể em chưa biết: xem SGK trang 75
Thông tin thêm về có thể em chưa biết:
Hai cặp nam châm điện (NC1, NC2) trong tivi , máy tính. thuật ngữ chuyên ngành gọi là cuộn lái tia (NC1: lái mành, NC2: lái dòng). Mỗi giây cuộn lái mành có thể quét được 50 mặt, cuộn lái dòng có thể quét được 312,5 dòng tương ứng với một mặt (tần số quét là 15625Hz). Hiện nay tần số quét có thể cao hơn, nên chất lượng (độ phân giải) cao hơn.
Quét được như vậy là do ứng dụng của lực điện từ.
14
Hướng dẫn về nhà:
Học thuộc phần ghi nhớ.
Đọc phần: “ Có thể em chưa biết”
Làm bài tập: 27.1, 27.2, 27.3, 27.4 27.5 SBT. Trang 33-34
15
16
Slide dành cho thầy (cô)
Bài này tác giả đưa lên Thư viện 26/11/2008, là một trong số những bài "Tải nhiều nhất" (Thư viện tự động xếp), nhưng TG xem lại có một số lỗi nhỏ do biên soạn (TG đã thực hiện "Chỉnh sửa" trực tiếp trên mạng nhưng không hết) nên xoá ở Thư viện chính và thay thế bằng bài này. Thầy (cô) tải về trước đó, chỉnh sửa giúp.
Chân thành cảm ơn thầy (cô)!
17
Slide dành cho thầy (cô)